بررسی تحلیلی مدل‌ها و چارچوب‌های حکمرانی آموزش‌عالی در جهان: مرور فرا روایت یا شبه نظام‌مند

نوع مقاله : مروری

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی

3 استادیار، گروه مدیریت آموزشی و آموزش عالی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

10.29252/mpes.2022.216966.0

چکیده

هدف اصلی این پژوهش بررسی تحلیلی و نظام‌مند مدل‌های حکمرانی آموزش عالی است. برای دستیابی به این هدف، پژوهشگران با استفاده از روش مرور فرا روایت یا مرور شبه نظام‌مند مقاله‌های و مستندات مرتبط را بررسی کردند. مرور شبه نظام‌منددر این پژوهش مبتنی بر «راهنمای هانااسنایدر برای مرور نظام‌مند در حوزه مدیریت» و استاندارد ارائه شده توسط «ونگ و همکاران» انجام شده است. به طور کلی، این بررسی به دنبال شناسایی و درک کلیه پژوهش‌های بالقوه مرتبط است که دارای پیامدهایی برای موضوع مورد مطالعه است و به جای اندازه گیری تاثیر ، آنها را ترکیب و تحلیل می کند تا ادارک بهتری از موضوع مورد مطالعه ارائه کند.
مواد و روش‌ها:
برای انجام این پژوهش مدارک مرتبط با جستجوی کلیدواژه‌های مرتبط در پایگاه‌های اطلاعات علمی معتبر انگلیسی فارسی و انگلیسی بازیابی شد. در گام بعد به منظور انجام مرور شبه نظامند آثار مکتوب نویسندگان ایرانی و خارجی ، کلیه مقاله‌هایی که در آن‌ها مدل حکمرانی آموزش عالی ارائه شده بود یا درباره مدل‌های حکمرانی آموزش بحث شده بود به عنوان مقاله‌های مرتبط با موضوع پژوهش انتخاب گردید و پس از آن پژوهشگران با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی محتوای مدل‌های منتخب را با استفاده از نرم‌افزار اطلس تی کد گذاری و مقوله‌بندی کردند و در آخر نیز تحلیل ابعاد حکمرانی بر پایه نتایج به دست آمده در تحلیل محتوای کیفی و مرور شبه‌نظام‌مند انجام شده است.
بحث و نتیجه‌گیری:
حکمرانی آموزش عالی به نظام قدرت ناشی از قوانین، سیاست‌ها و قواعد گفته می‌شود که مسئولیت‌های بازیگران مختلف را در نظام آموزش عالی را معین می‌کند و دانشگاه‌‌ها در بستر آن فعالیت می‌کنند. با وجود این‌که این نظام‌ها در نظام‌های آموزش عالی کشورها متفاوت است، الگوهای مشترکی بین آن‌ها وجود دارد. هدف این پژوهش شناسائی الگوهای مشترک، ابعاد، مولفه‌‌ها و شاخص های حکمرانی در مدل‌های بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در طول سه دهه گذشته مفهوم‌سازی نظری در این زمینه، گسترش قابل توجهی پیدا کرده است و مدل‌های بنیادی مبتنی بر مدل کلارک ایجاد شده است. این تحلیل نتایج پژوهش‌های پیشین درباره وجود دو جریان در مدل‌های حکمرانی آموزش عالی را تائید می‌کند. همچنین یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که از میان ابعاد حکمرانی بعد استقلال دانشگاهی، تعادل نهادی قدرت و سازوکار تامین منابع مالی بیش از سایر ابعاد در مدل‌های حکمرانی مورد توجه قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analytical study of models and frameworks of higher education governance in the world: a review of meta-narrative or semi-systematic

نویسندگان [English]

  • Elham Haririan Tavakoli 1
  • Maghsood Ferasatkhah 2
  • Baharak Shirzad Kebria 3
  • Fatemeh Hamidifar 3
1 Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Faculty of Psychology and Social Sciences
2 Institute for Research & Planning in Higher Education
3 Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Faculty of Psychology and Social Sciences
چکیده [English]

Objective:
The main purpose of this study is to systematically analyze the governance models of higher education. To achieve this goal, researchers analyzed related articles and documents using semi-systematic or meta-narrative review method. The meta-narrative review is based on "Hana Snyder Guide to Systematic Review in Management Filed" and the standard provided by "Wong et al". In general, this study seeks to identify and understand all potential relevant researches that has implications for the subject matter, combines and analyzes them to provide a better meaning of the subject matter, instead of measuring the influence of the result.
Materials and methods:
To conduct this research, the related documents were retrieved by searching the related keywords in English and Persian scientific databases.
As the next step, the documents in which the governance model of higher education was presented or discussed, are selected as related documents to the research topic In order to semi-systematically review the written works of Iranian and foreign authors and then the researchers coded and categorized the content of the selected articles with AtlasT, based on qualitative content analysis technique and at the final section analysis of governance dimensions was done based on the results obtained in qualitative content analysis and semi-systematic review.
Result and Discussion:
The higher education governance is a system of power derived from laws, policies, and rules that determine the responsibilities of different actors in higher education system and in general, it can be said that universities operate based on it. In spite of that the higher education governance structures are very different around the world, there are some common patterns between them. The purpose of this study is to identify common patterns, dimensions, components and governance indicators in the studied models. The results also shows that over the past three decades, theoretical conceptualization in this field has been significantly expanded and fundamental models based on the Clark model has been developed. This review indicates the existence of two streams in the proposed models. The first stream has created theoretical frameworks, which different types of higher education systems can be studied and modeled based on those. The models in the second stream has been developed with an inductive and exploratory approach and the typology of the higher education governance system has been determined based on the characteristics of each higher education system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Higher Education Governance
  • Models and Frameworks
  • Typology of Higher Education Governance
  • Governance System analysis
  • Academic Autonomy