مطالعه تحلیلی- توصیفی پژوهش‌های حیطه مدیریت مدرسه محور؛ با تأکید بر مفهوم و دلالت‌های آن در آموزش‌وپرورش

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران ایران

2 دانش آموخته مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

10.29252/mpes.2021.222197.1029

چکیده

هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر، مطالعه روند پژوهش‌های حیطه مدیریت مدرسه محور با تأکید بر مفهوم و دلالت‌های آن در آموزش‌وپرورش بوده است.
روش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی؛ ازنظر رویکرد ترکیبی و به روش توصیفی – تحلیلی انجام‌شده است. جامعه پژوهش متشکل از 1184 سند علمی بود که در پایگاه WOS نمایه شده است. بر این اساس، بازیابی رکوردهای پژوهش حاضر، بر مبنای کلمه کلیدی «مدیریت مدرسه محور» در بازه زمانی سال‌های 2020 – 2000 جستجو و فیلتر شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، به‌منظور یافتن پرثمرتین مجلات، کشورها، نویسندگان، روند انتشار مقالات، مؤسسات و الگوی همکاری بین کشورها، پرتکرارترین کلمات و روند تحول کلمات پرتکرار و سپهر معنایی حاکم بر مفهوم مدیریت مدرسه محور از نرم‌افزار VOS viewer و تکنیک‌های مختلف کتابشناختی و شبکه‌های اجتماعی بهره گرفته شد. برای اعتباربخشی داده‌های پژوهش، از دو روش بازبینی توسط همکار و بازبینی توسط سه متخصص علم‌سنجی و مطلع از تکنیک کتابشناختی استفاده شد.
بحث و نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد به لحاظ کمیت، مقالات مدیریت مدرسه محور در بازه زمانی سال‌های 2010 تا 2020 روند رو به رشد داشته است. مقالات حیطه مدیریت مدرسه محور در قالب مقالات کامل علمی - پژوهشی و مروری ارائه‌شده بود. پراستنادترین مجلات به ترتیب به کشورهای آمریکا، انگلستان و استرالیا و به دانشگاه‌های میشیگان، روچستر، کارولینا و دانشگاه ییل آمریکا اختصاص داشت. همچنین، در خصوص همکاری‌های بین‌المللی، بیشترین همکاری در انتشار مقالات به ترتیب به پژوهشگران کشورهای آمریکا، چین، انگلستان و استرالیا تعلق داشت. در خزانه کلمات کلیدی به‌کاررفته در پژوهش‌های حیطه موردمطالعه، مفهوم مدیریت مدرسه محور عمدتاً در تعامل با مفاهیم «مدیریت مدرسه محور، تمرکززدایی، مدیریت، رهبری، خودمختاری مدرسه، مسئولیت، مدیر مدرسه، مشارکت، حاکمیت مدرسه، معلمان» به‌کاررفته است. به‌طورکلی، از مجموع داده‌های استخراج‌شده می‌توان دریافت، توجه به مفهوم مدیریت مدرسه محور، روند افزایشی داشته است. نتایج حاصله، شاید از یک‌سو، حاکی از اهمیت بیش‌ازپیش حیطه موردمطالعه است. از سوی دیگر، بیانگر اهمیت جایگاه آموزش‌وپرورش در دنیا و نقش تربیتی آن با تأکید بر تربیت اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی شهروند مسئول است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Analytical -descriptive study of research of school-based management; with emphasis on its concept and implications in education

نویسندگان [English]

  • Maryam Sadat Ghoraishi khorasgani 1
  • Masumeh Lashgari 2
1 Department of Educational Administration and Planning, Faculty of Education and Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran
2 Graduated of Educational Management, Faculty of Education and Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Objective: The purpose of this study was to study the research process in school-based management with emphasis on its concept and implications in education.
Method: The present study is of applied purpose and has been conducted through mixed approach and descriptive-analytical method. The research population consisted of 1184 scientific documents indexed in the WOS database. Accordingly, the retrieval of the records of the present study was searched and filtered based on the keyword "school-based management" in the 2000-2020 period. To analyze the data and in order to find the most productive journals, countries, authors, the process of publishing articles, institutions and the pattern of cooperation between countries, the most frequent words and the evolution of the most frequent words and the semantic sphere governing the concept of school-based management and various bibliographic techniques and social networks were utilized. To validate the research data, the two methods of peer review and review by three scientometric experts familiar with bibliographic techniques were applied.
Discussion and Conclusion: The results showed that in terms of quantity, school-based management articles had a growing trend in the period from 2010 to 2020. The articles in the field of school-based management were presented in the form of complete scientific-research and review articles. The most cited journals were in the United States, the United Kingdom, and Australia, respectively, and in the universities of Michigan, the University of Rochester, the University of Carolina, and Yale University. Researchers in the United States, China, the United Kingdom, and Australia also contributed the most to the international collaboration in terms of international collaboration. In the treasury of keywords used in the research of the study area, the concept of school-based management has been used mainly in interaction with the concepts of school-based management, decentralization, management, leadership, school autonomy, responsibility, school principal, participation, school governance, Teachers. In general, it can be seen from the total data extracted, considering the concept of school-based management, there has been an increasing trend. The results, perhaps on the one hand, indicate the increasing importance of the field under study. On the other hand, it expresses the importance of the position of education in the world and its educational role by emphasizing the social, economic, cultural and political education of the responsible citizen.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "School-based management"
  • "Education"
  • "Bibliographic mapping"