رابطه بین جوّ سازمانی مدارس و توانمندسازی دبیران: یک مطالعه موردی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد

چکیده

تحقیق حاضر به منظور بررسی رابطه بین جوّ سازمانی و توانمندسازی دبیران دبیرستان­های متوسطه انجام گرفته است. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. بدین منظور  89 دبیر از دبیرستان­های شهر بجنورد به‌عنوان نمونه با روش نمونه­گیری تصادفی ساده انتخاب گردید. برای اندازه‌گیری جوّ سازمانی از پرسش‌نامه چهار مؤلفه‌ای هوی و سیبو و برای توانمندسازی از پرسش‌نامه هشت مؤلفه‌ای ژاف و اسکات استفاده به عمل آمد. روایی هر دو پرسش‌نامه به تأیید متخصصان رسید و برای سنجش پایایی ابزارها از آلفای کرونباخ استفاده شد که به ترتیب 78/0 و 88/0 به‌دست آمد. جهت تحلیل داده‌ها، از آزمون‌های تحلیل واریانس، ضریب همبستگی پیرسون، t و آزمون مربعات استفاده شد. نتایج نشان داد که بین جوّ سازمانی مدارس و توانمندسازی دبیران ارتباط مثبت و قوی وجود دارد. بین جوّهای باز و متعهدانه مدارس و توانمندسازی دبیران رابطه معناداری وجود دارد و این رابطه مستقیم است. بین جوّ غیرمتعهدانه مدارس و توانمندسازی دبیران رابطه معناداری وجود ندارد. بین جوّ بسته مدارس و توانمندسازی دبیران رابطه معناداری وجود دارد و این رابطه مستقیم است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A study of the relationship between organizational climate and Empowerment of teachers: A case study

نویسندگان [English]

  • Gholamreza Shams Mourkani 1
  • Kolsomeh Garivani 2
1 Faculty member of Shahid Beheshti University
2 Graduated from Islamic Azad University, Shahrekord Branch
چکیده [English]

This study was aimed at investigating the relationship between organizational climate of schools and empowerment of teachers. A sample of 89 teachers was selected from high schools of in the city of Bojnoord through simple random sampling technique. Organizational Climate – (four dimension developed by Hoy and Sibo), and Empowerment of Teachers-(eight dimension developed by Jof and Scott) were used in the for data collection. Both questionnaires had satisfactory content validity and their reliabilities were 0.78 and 0.88 respectively, using Cronbach Alpha coefficient. Data were analyzed with SPSS using analysis of variance, Pearson correlation coefficient, t-test, and chi-square. Findings indicated that there was a significant relationship between school organizational climate and empowerment of teachers. A significant relationship was found between open and engaged climates and empowerment of teachers. There was no significant relationship between disengaged climate of schools and empowerment of the teachers. Finally, a significant relationship was found between closed climate of schools and empowerment of the teachers.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • organizational climate
  • empowerment
  • School Climate
  • teacher
احمدی، الهه (1387). بررسی رابطه جوّسازمانی موجود و مطلوب با انواع تعهد سازمانی و خشنودی شغلی به منظور ارائه الگو درکارکنان سازمان تفریحی شهرداری اصفهان. پایان نامه‌ کارشناسی ارشد روانشناسی صنعتی، دانشگاه اصفهان.
احمدی، شهناز (1389). بررسی رابطه ابعاد توانمندسازی کارکنان با افزایش خلاقیت در سازمان آموزش و پرورش در سازمان آموزش و پرورش خراسان شمالی. پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد واحد بجنورد.
اسکات، سینتیا و دنیس، تی. (1995). توانمندسازی. ترجمه مرتضی محقق (1375). تهران: سازمان بهره وری بصیر.
اسکات، سینتیا و دنیس، ژافه (1991). توانا سازی کارکنان. ترجمه مهدی ایران نژاد پاریزی، تهران: موسسه تحقیقات آموزش مدیریت.
بهزادی، داود (1387). رابطه جوّ سازمانی با استرس شغلی و آثار آن بر دبیران مدارس متوسطه. برگرفته از www.aftabir.com
پیشوا، اس. (1378). رابطه بین جو سازمانی مدارس و تعهد سازمانی دبیران در مدارس متوسطه دخترانه شیراز. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم.
تبر اصفهانی، فخرالسادات (1377). بررسی و مطالعه‌ی جوّ سازمانی دبیرستان های دولتی و غیرانتفاعی نواحی پنجگانه آموزش و پرورش اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان.
ثابتی، زهرا (1389). بررسی رابطه جوّ سازمانی با روحیه معلمان مدارس ابتدایی شهرستان قم. برگرفته از www.magiran.ir
دشتی، ابوالقاسم (1388). بررسی رابطه توانمندسازی کارکنان و آمادگی تحول سازمانی در سازمان آموزش و پرورش خراسان رضوی. پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی.
دنیس، تی. و سیندیا، دی اسکات (1999). مهارتهای مدیریت برتر، توانمندسازی کارکنان زمینه-ای برای مدیریت توانمند. ترجمه بهزاد رمضانی، تهران: نشر دایره.
دنیس، ک. و سیندیا، دی اسکات (1999). توانمند سازی منابع انسانی. ترجمه مهدی ایران نژاد پاریزی و معصومعلی سلیمیان (1383). تهران: نشر مدیران، چاپ اول.
ساعتچی، محمود (1388). بررسی رابطه جوّ سازمانی و اثربخشی مدارس ابتدایی مشکین شهر. برگرفته از www.ngco.ir
شجاعی، مریم (1387). بررسی رابطه جوّ سازمانی با فرسودگی شغل کارمندان دانشگاه اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد مشاوره شغلی، دانشگاه اصفهان.
شیرزادی، هما (1385). بررسی رابطه جوّ سازمانی مدارس با روحیه کارآفرینی در دانش آموزان. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا (س).
صمدی، پروین و شیرزادی، هما (1385). بررسی رابطه بین جوّ مدرسه با گرایش به کارآفرینی در دانش آموزان. پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی، سال ششم، شماره 21.
عبدالهی، بیژن و نوه ابراهیم، عبدالرحیم (1385). توانمند سازی کارکنان:کلید طلایی مدیریت منابع انسانی. تهران: نشر ویرایش.
کدیور، پروین (1378). بررسی جوّ سازمانی در مدارس راهنمایی شهر تهران. فصلنامه علوم انسانی دانشگاه الزهرا (س)، شماره 30، ص 121.
گودرزی، اکرم (1380). بررسی رابطه ویژگی‌های شخصیتی مدیران و جوّ سازمانی مدارس متوسطه شهر اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه اصفهان.
ملک زاده، شیدا (1386). بررسی رابطه بین جوّ سازمانی و اثربخشی مدارس در دبیرستان‌های دولتی دخترانه شهر تهران از دیدگاه دبیران. پایان نامه کارشناسی ارشد علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی.
مهر انگیز، اسماعیل (1389). بررسی نقش روش‌های توانمندسازی بر افزایش عملکرد کارکنان دانشگاه‌های پیام نور استان گلستان. پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد واحد بجنورد.
وتن، دیوید ای. و کمرون، کیم ای. (1995). مهارت‌های کسب قدرت و اعمال نفوذ. ترجمه محمدعلی بابایی زکلیکی (1381). ‌تهران: موسسه تحقیقات و آموزش مدیریت.
وتن، دیوید ای. و کمرون، کیم. ای. (1995). تواناسازی و تفویض اختیار. ترجمه بدرالدین اورعی یزدانی (1381). تهران: ‌موسسه تحقیقات و آموزش مدیریت.
Anderson, S. Corolin (1982). The search for school climate: A review of the research. Review of Educational Research, 52 (3), pp. 368-420.
Blanchard K.H.; Carlos  J.P.; & Randolph A. (2003). Empowerment take more than one minute. San Francisco: Barratt-Koehler.
Chen, C. & Huang, T. (2008). The relationship among ethical climate types, facets of job satisfaction, and the three components of organizational commitment: A Study of Nurses in Taiwan. Journal of Business Ethics, 80 (3), pp. 565-581.
Conger J.A.; Rabindra, N. & Kanungo, D. (1988). The empowerment process: Integrating theory and practice. Academy of Management Review. 13 (13), pp. 471-482.
Patterson, M. & West, M. (2004). Learning in manufacturing organizations: What actors predict effectiveness? Human Resource Development International, 5, pp. 55-72.
Robinson, P.B.; Stimpson, D.V.; Huefner, Y.C.; & Hunt, K.H. (1991). An attitude approach to the prediction of the entrepreneurship. Entrepreneurship Theory and Practice Summer, 15 (4), pp. 31-73.
Scott, D. & Pace R.W. (2007). The relationship between organizational commitment and organizational climate in manufacturing. Journal of Human Resource Development, 15 (4), pp. 1-13.
Spreitzer, Gretchen M. (1995). Psychological empowerment in the workplace: Dimensions, measurement and validation. The Academy of Management Journal, 38 (5). pp. 1442-1465.
Thomas K. W. & Bett, A. V. (1990). Cognitive element of empowerment: An interpretive model of intrinsic task motivation. Academy of Management Review Journal, 15 (4), pp. 666-681.