دوره 5, شماره 1

بهار و تابستان 1391

فهرست مطالب

مقالات

هدف پژوهش حاضر تعيين اثربخشی اصول طراحی آموزشی بر یادگیری و یادداری در محیط­های یادگیری چندرسانه­ای (مجازی) است. روش پژوهش آزمایشی از نوع طرح پیش­آزمون- پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان رشته علوم تربیتی دانشگاه پیام نور مرکز بوکان با تعداد 540 نفر بود. نمونه پژوهش شامل 180 نفر (110 مرد و 70 زن) می­باشد که در دو گروه آزمایشی (55 مرد و 35 زن) و کنترل (55 مرد و 35 زن) به شیوه نمونه­گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار پژوهش، یادگيري و يادداري از طريق پيش­آزمون و پس­آزمون (محتواي درس آمار) است كه روايي صوري آن­ها مورد تأييد متخصصين سنجش و آمار قرار گرفت و رعايت اصول طراحي آموزشي از طريق نرم­افزار مبتني بر اصول چهارده­گانه طراحی آموزشی ون مرینبور و كستر (2005) كه روايي دروني (94/0) و بيروني (81/0) آن از طريق پرسشنامه 72 سؤالي محقق­ساخته مورد بررسي و اندازه­گيري قرار گرفت. نتایج نشان داد که رعایت اصول طراحی آموزشی تاثیر قابل توجهی روی افزایش یادگیری و یادداری گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل دارد ( 01/0 ≥ P).

حسین زارع, محمدرضا سرمدی, هاشم فردانش, آوات فیضی, طاهر محبوبی
PDF

هدف پژوهش توصيفي حاضر كه به شيوه پيمايشي به اجرا درآمده است، بررسي اثربخشی اجرای طرح اعطاي اعتبار ويژه پژوهشی به اعضاي هيات علمي دانشگاه­ها و ارائه راهکارهای اصلاحی است كه بدين منظور پرسشنامه محقق ساخته­اي طراحي و پس از تاييد روايي آن توسط متخصصين در ميان 234 نفر از اعضاي هيات علمي دانشكده­هاي مختلف دانشگاه شهيد بهشتي توزيع گرديد. نتايج تجزيه و تحليل داده­ها حاكي از آن است كه اعطاي طرح اعتبار ويژه پژوهشی طي سال­هاي 87-1384 روند رو به رشدي داشته است و بيشترين و كمترين ميزان برخورداري از اعتبار ويژه پژوهشی به ترتیب در علوم پايه (56 درصد) و هنر (3 درصد) بوده است. هم­چنين يافته­ها حاكي از آن است كه در مجموع 75.4 درصد از اهداف مصوب طرح، تحقق يافته است و شايسته است براي اثربخشي بيشتر طرح اصلاحاتي در فرايندهاي انجام، قوانين و مقررات مالي و شيوه ارزيابي و امتيازدهي فعاليت­هاي پژوهشي صورت گيرد.

محمد قهرمانی, محمود ابوالقاسمی, محبوبه عارفی, محمد آتشک
PDF

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین هوش معنوی و هوش هیجانی دانش­آموزان دختر منطقه 15 تهران است. این پژوهش از نوع همبستگی و جامعه مورد پژوهش عبارت است از کلیه دانش­آموزان دختر منطقه 15 شهر تهران که در سال تحصیلی 91-90 در پایه سوم راهنمایی مشغول به تحصیل بوده­اند. نمونه شامل 100 دانش­آموز می­باشد که به روش نمونه­گیری خوشه­ای، انتخاب شدند. به­منظور گردآوری اطلاعات از پرسش­نامه هوش معنوی ناصری (1386) و پرسش­نامه هوش هیجانی سیبریا شرینک استفاده شد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی می­باشد. برای تحلیل آماری داده­های پژوهش از روش­های آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار و ...) و آمار استنباطی (ضریب همبستگی پیرسون) استفاده شد. نتایج تحلیل داده­های پژوهش به شرح زیر است: بین هوش معنوی و هوش هیجانی دانش­آموزان دختر رابطه معناداری وجود دارد. بین هوش معنوی و مولفه خودآگاهی هوش هیجانی دانش­آموزان دختر رابطه معناداری وجود دارد. بین هوش معنوی و مولفه خودکنترلی هوش هیجانی دانش­آموزان دختر رابطه معناداری وجود ندارد. بین هوش معنوی و مولفه همدلی هوش هیجانی دانش­آموزان دختر رابطه معناداری وجود دارد. بین هوش معنوی و مولفه خودانگیزی هوش هیجانی دانش­آموزان دختر رابطه معناداری وجود دارد. بین هوش معنوی و مولفه مهارت­های ارتباطی هوش هیجانی دانش­آموزان دختر رابطه معناداری وجود دارد. 

لیلا شهرابی فراهانی, کیومرث فرحبخش
PDF

جوابگویی به نیازهای روانی و معنوی نوجوانان و جوانان از مهم­ترین راه­های رسیدن به بهزیستی روانی و تعالی انسانی است. لذا  هدف پژوهش حاضر، بررسی میزان تناسب کتاب دین و زندگی سال دوم متوسطه با نیازهای روانی و معنوی دانش­آموزان از دیدگاه دبیران دینی و قرآن شهر ارومیه می­باشد. به­ همین منظور پژوهشی توصیفی و از نوع پیمایشی در یک جامعه واحد آماری (دبیران درس دین و زندگی) انجام گردید. جهت گردآوری اطلاعات از پرسشنامه محقق­ساخته که به­صورت طیف لیکرت تنظیم شده بود استفاده گردید و تحلیل داده­ها از طریق آمار توصیفی و استنباطی از قبیل تحلیل واریانس، آزمون تعقیبی دانکن و t  مستقل انجام پذیرفت. نتایج بدست آمده نشان داد که میزان پاسخگویی کتاب مذکور در مورد سه نیاز اول روانی یعنی عزت نفس، تعلق به گروه و استقلال در حد مطلوب، ولی در مورد سه نیاز روانی بعدی یعنی محبت، ابراز وجود و امنیت و هدف و نظم­جویی در حد مطلوب نیست یعنی کتاب مذکور به­طور معنی­داری با رفع این سه نیاز فاصله دارد. به­طور کلی میانگین کلی نیازهای روانی کمتر از حد متوسط است. هم­چنین از دیدگاه دبیران، کتاب دین و زندگی سال دوم دبیرستان به نیازهای معنوی دانش­آموزان در حد مناسبی پاسخگو است. نتایج، بینش­های لازم را در جهت چگونگی انعکاس نیازهای روانی و معنوی در کتاب­های مذکور از دیدگاه دبیران دینی و قرآن، توجه به بهره­مندی و بازیابی سلامت روانی دانش­آموزان از این طریق و هم­چنین توجه عمیق به تعالی و رشد این نیازها فراهم ساخت.

جواد عبدلی سلطان احمدی, خلیل الله وردی زاده, ابراهیم خیری, مهدی سرخوش
PDF

هدف پژوهش حاضر شناسايي ميزان تأثير آموزش كاركنان بر توانمندسازي پرسنل بانك كشاورزي است. روش  پژوهش توصيفي- پيمايشي است. جامعه آماري، كليه كاركنان شركت­كننده در دوره­هاي آموزشي بانك كشاورزي غرب شهر تهران  و نيز مديران آن­ها مي­باشد. با استفاده از روش نمونه­گيري تصادفي خوشه­اي 124 نفر به­عنوان نمونه انتخاب شده­اند. روش آماري مورد استفاده شامل: T تك­گروهی، تحليل واريانس چندمتغيره و ضريب همبستگي پيرسون مي­باشد. نتیجه فرضیه کلی نمایانگر تاثیر آموزش بر توانمندی کارکنان می­باشد. هم­چنین نتايج بدست آمده نشان داد كه از نظر مديران  و كاركنان، آموزش توانسته است بر مؤلفه­هاي روشني هدف­ها (798/3)، رفتار اخلاقی (193/5)، پيشبرد كارهاي تيمي (80/2)، برقراري ارتباطات سازنده (802/8) و ارتقاء روحيه كاركنان (225/4)  موثر باشد، اما در ارتباط با مولفه­هاي روحيه مشاركت­جويي (060/0) و ايجاد محيط كاري سالم (850/0) نقشي نداشته است. هم­چنين نتايج نشان داد كه بین تعداد دوره­های گذرانده در کلاس­های آموزش ضمن خدمت و توانمندسازی کارکنان (585/0) رابطه وجود دارد.

زهرا صباغیان, زهرا آراسته
PDF

هدف پژوهش حاضر ارائه  الگویی برای افزایش بهره­وری پژوهشی اعضای هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی است. جهت ارائه مدل بهره­وری پژوهشی با بهره­گیری از نظریه مبنایی (GT) با هفت گروه از اطلاع­رسانان کلیدی با استفاده از روش مصاحبه عمیق گفتگو گردید و سپس با طی فرایند کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی به الگوی بهره­وری پژوهش دست یافت. در الگوی بدست آمده موجبات علی، سطوح مداخله و عوامل، پیامدها و نتایج و هم­چنین عوامل زمینه­ای مورد بحث قرار گرفته است. سپس در بخش مطالعات کمی و میدانی از ابزار پرسشنامه استفاده شده است. پرسشنامه براساس مدل نظریه مبنایی حاصل از مصاحبه­ها ساخته شد. محتوای پرسشنامه دربرگیرنده مولفه­هایی شامل عوامل بهره­وری پژوهشی اعضای هیات علمی، تسهیل­گران، پیامدها و زمینه­های بروز بهره­وری پژوهشی است. که در بخش عوامل، در دو قالب درونی و بیرونی 75 عامل، در بخش تسهیل­گران بهره­وری پژوهش 10 مولفه، در بخش نتایج 11 مولفه و نهایتا در بخش عوامل زمینه­ای 6 مولفه لحاظ شد. موجبات علی (درونی و برونی) بهره­­­­­وری پژوهشی در این مقاله یک مدل نهایی معادلات ساختاری از بهره­وری پژوهشی اعضای هیات علمی ارائه می­شود.

اکبر فرجی ارمکی, حمیدرضا آراسته, مقصود فراستخواه
PDF

هدف پژوهش حاضر مقایسه تربیتی خانواده­های سنتی و مدرن در پیشرفت تحصیلی فرزندان آن­ها است. جامعه آماری دانشجویان دانشگاه­ها و دانش­آموزان یک منطقه آموزش و پرورش شرق تهران بود که تعداد آن­ها 666 نفر بود. روش پژوهش از نوع همبستگی بوده و برای جمع­آوری اطلاعات از یک پرسشنامه محقق­ساخته با تعداد 41 پرسش استفاده شد. نتایج نشان داد که سبک­های تربیتی می­توانند پیشرفت تحصیلی را پیش­بینی کنند. بنابراین می­توان نتیجه گرفت که بین متغیرهای سبک­های تربیتی (سنتی، مدرن، ترکیبی) و پیشرفت تحصیلی همبستگی معنی­داری وجود دارد. در عین حال، از بین این سه متغیر تنها بین سبک تربیتی مدرن و پیشرفت تحصیلی همبستگی معنی­دار به­دست آمد (P<0/05). وظیفه فراگیران دانش در نظام تربیتی خانواده­های سنتی که مقاومت در برابر هرگونه تغییرات و حفظ رفتار گذشتگان و پیشینیان می­نمایند و به نوعی محدودیت برای فرزندان خود ایجاد نموده که نتیجه آن فقط حفظ مطالب و ذخیره­سازی الفاظ، اطلاعات و آموخته­ها است. در حالی­که در نظام تربیتی خانواده­های مدرن فراگیران دانش با به­کارگیری سیستم­های جدید آموزشی و دور از هرگونه محدودیت نسبت به موارد آموزشی و شرکت در کلاس­های فوق برنامه به فعالیت می­پردازند که همراه با مدیریت اطلاعات و اکتشاف می­باشد.

سیدمرتضی علوی اعلاء
PDF