دوره 1, شماره 1

بهار و تابستان 1388

فهرست مطالب

مقالات

پژوهش حاضر با هدف بررسي و مقايسه موفقيت تحصيلي دانشجوياني كه از توالي رشته در دوره كارشناسي ارشد برخوردارند با دانشجوياني كه فاقد توالي رشته اند  انجام شده است.اين پژوهش از نوع توصيفي ـ پيمايشي است و جامعه آماري شامل كليه دانشجويان دوره كارشناسي ارشد در رشته هاي مختلف دانشگاه هاي دولتي ايران مي باشد. جامعه دوم تحقيق اعضاء هيات علمي دانشگاه ها مي باشند.حجم افراد نمونه شامل 440 نفر است كه 170 نفر از اساتيد و 270 نفر از بين دانشجويان به روش تصادفي طبقه اي انتخاب شده است. ابزار تحقيق شامل دو پرسشنامه است كه يكي مخصوص اساتيد و ديگري به منظور كسب اطلاعات از دانشجويان كارشناسي ارشد تنظيم گرديد. اين پرسشنامه ها حاوي سوالاتي است كه به صورت بسته و يا كوتاه پاسخ ارائه شده است. دو گروه نمونه تحقيق به سوالات پرسشنامه ها پاسخ دادند و با استفاده از تجزيه و تحليل هاي آمار توصيفي و استنباطي، داده ها بررسي و نتايج زير به دست آمد:1- اساتيد علوم انساني «رضايت از رشته كارشناسي ارشد دانشجويان فاقد توالي رشته» را بيشتر از ساير اساتيد ارزيابي مي كنند. اساتيد مخالف با تغيير رشته درصدهاي پايين تري را براي «شانس اشتغال» و «رضايت دانشجويان» ارزیابی می کنند .2-اساتيدي كه نگرش هاي منفي به تغيير رشته دارند، نظرهاي منفي تري به تغيير رشته مي دهند و اساتيد علوم انساني در مقايسه با اساتيد سایر رشته ها براي دانشجوياني كه تغيير رشته مي دهند موفقيت بيشتري پيش بيني مي كنند. 3-اساتيد موافق با تغيير رشته جامع نگري بيشتري را براي دانشجويان فاقد توالي رشته اظهار مي كنند.4-اساتيد وجود انگيزه هاي مادي را در تصميم به تغيير رشته در دوره كارشناسي ارشد تاكيد نمي كنند.5-از ديدگاه دانشجويان ميزان رضايت از رشته تحصيلي در دوره كارشناسي در تغيير رشته موثر نيست ولي ميزان علاقمندي به رشته تحصيلي در دوره كارشناسي ارشد در "تغيير رشته" موثر است.6-با توجه به تعداد بيشتر ترم هاي مشروطي دانشجوياني كه توالي رشته دارند، دانشجويان فاقد توالي رشته موفق‎تر هستند.7-از ديدگاه دانشجويان، انتخاب رشته كارشناسي ارشد دانشجوياني كه توالي رشته دارند با انگيزه رفاه اجتماعي در آينده و حال در ارتباط است  انتخاب رشته دانشجويان فاقد توالي رشته با عواملي چون «روشن ديدن آينده شغلي»، «رفاه و درآمد» و «ارزش اقتصادي» تقارن دارد.

زهرا صباغیان, محمدحسین پورکاظمی
PDF

آموزش های دانشگاهی بايد بتواند با ارائه برنامه های آموزشی مناسب در بروز ويژگيهاي مانند استقلال طلبي، ريسك پذيري، خلاقيت، خود باوري و آينده نگري در دانشجويان موثر باشند و تواناييهاي بالقوه دانشجويان را شناسايي كند و اين توانايي را بين آن ها ايجاد كند كه دانش آموختگان به جاي جستجوي كار خودشان به عنوان نيروي مولد علاوه بر ايجاد كسب و كار براي خود براي ديگران نيز كار ايجاد كنند. بنابراين هدف اصلي تحقيق حاضر بررسی آموزش هاي دانشگاهي در پرورش ویژگی های كارآفريني دانشجويان مي باشد. براي نيل به اين هدف نمونه آماري به حجم 335 نفر از دانشجويان دوره كارشناسي سال تحصیلی 82 دانشگاه مازندران به روش نمونه گيري طبقه ای-تصادفي به تفكيك دانشكده و جنسيت انتخاب شدند. سپس با استفاده از پرسشنامه داده هاي مورد نياز اين تحقيق جمع آوري و مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج بدست آمده از تجزيه و تحليل داده ها بيانگر آن است كه برنامه هاي آموزشي دانشگاه زمينه مناسبی در پرورش ویژگی های كارآفريني دانشجويان فراهم نكرده است. نتايج آزمون تحليل واريانس براي مقايسه عملكرد برنامه هاي آموزشي در دانشكده هاي مختلف نشان دادكه هيچكدام از دانشكده ها عملكرد بهتر يا بدتري نسبت به ساير دانشكده ها در پرورش روحيه­ي كارآفريني نداشته است و ميزان برخورداري دانشجويان از روحيه ي كارآفريني در 14 دانشكده مورد مطالعه تفاوت معناداري با هم نداشته است. همچنين نتايج آزمون تي تست براي مقايسه ميانگين روحيه­ي كارآفريني زنان دانشجو و مردان دانشجو نشان داد كه بين جنسيت و روحيه­ي كارآفريني رابطه معناداري وجود نداشته است.

 

ابراهیم صالحی عمران, فرخنده رستمی
PDF

پژوهش‌ حاضر با هدف‌ بررسي‌ رابطه‌ بين‌ رضايت اعضاء هيأت‌ علمي‌ از سيستم پژوهشي دانشگاه با انگيزه پژوهشي آنان‌ صورت‌ گرفت. روش‌ پژوهش‌ توصيفي‌ ، از نوع‌ همبستگي‌ و جامعه‌ آماري‌ شامل‌ اعضاي‌ هيأت‌ علمي‌ دانشگاه‌هاي‌ آزاد، تربيت‌ معلم‌ و‌ علوم‌ پزشكي‌ سبزوار بود. از بين 194 نفر عضو هيأت‌ علمي‌ رسمي‌ و پيماني‌ بر اساس‌ فرمول‌ كوكران‌ 122 نفر به عنوان نمونه‌ آماري‌ انتخاب‌ گرديد. پرسشنامه محقق‌ ساخته‌ سنجش‌ رضايت‌ اعضاء هيأت‌ علمي‌ از سيستم پژوهشي دانشگاه ابزار اساسي‌ پژوهش‌ بود. نتايج نشان داد بين‌ رضايت‌ اعضاي‌ هيأت‌ علمي‌ از سيستم‌ پژوهش‌ دانشگاهي ‌و نگرش‌ آنان‌ به‌ پژوهش‌ (انگيزه‌ كيفي‌)‌ و همچنين فعاليت‌‌ هاي پژوهشي‌ انجام شده توسط اعضاي‌ هيأت‌ علمي‌‌ (انگيزه‌ كمي)‌ رابطه‌ معني‌ داري وجود دارد. نتايج تحليل‌ رگرسيون‌ چندگانه گام‌ به ‌گام‌ نشان‌ داد امكان‌ استفاده‌ اعضاي‌ هيأت‌ علمي از شبكه‌ اينترنت پيش‌بينی مناسبي براي افزايش‌ نگرش‌ مثبت آنان به‌ پژوهش‌( افزايش انگيزه‌ كيفي)‌ مي‌باشد. تحليل‌ رگرسيون هم چنين‌ نشان‌ داد در دسترس بودن پايان ‌نامه‌ ها و تحقيقات‌ صورت‌ پذيرفته‌ بيشترين‌ سهم را در افزايش فعاليت‌هاي‌ پژوهشي‌ اعضاي‌ هيأت‌ علمي‌ (انگيزه‌ كمي)‌ دارد. پيشنهاد مي شود تا ساز و كارهائي‌ براي دسترسي اعضاي‌ هيأت‌ علمي‌ به‌ پايان‌ نامه‌ها و تحقيقات‌ انجام‌ گرفته‌ و مجلات‌ تخصصي‌ فراهم شود،‌ زير ساخت‌هاي‌ شبكه‌ جهاني‌ اينترنت‌ در دانشگاه‌ تقويت گردد و همكاري‌ كارگزاران‌ بخش‌ پژوهشي‌ دانشگاه‌ در تعامل‌ با اعضاي‌ هيأت‌ علمي‌ افزايش يابد.

محمدرضا کرامتی
PDF
هدف اين پژوهش، تعيين رابطه بين سبک رهبري مدير با سلامت سازمانی در مدارس متوسطه دولتی پسرانه شهرستان رباط کريم بوده است. بدين منظور برای تعيين سبک رهبري مديران مدارس از پرسشنامه توصيف رفتار رهبر برای تعيين سلامت سازمانی مدارس، پرسشنامه سلامت سازمانی مدارس متوسطه را كه توسط هوي و همكارانش ارائه شده است، بکار برديم. اين پرسشنامه، سلامت سازمانی را از لحاظ هفت بعد (يگانگی نهادی، ساخت دهی، ملاحظه گری، پشتيبانی منابع، نفوذ مدير بر فرادستان، روحيه و تاکيد علمی) و در سه سطح (نهادی، اداری و فنی) بررسی می کند: بين سبک رهبري مديران مدارس و سلامت سازمانی آن ها رابطه معنی داری درسطح 01/0= وجود دارد.

بين سبک رهبري مدارس و سلامت آن ها در سطح نهادی رابطه معنی داری در سطح 01/0= وجود دارد. بين سبک رهبري مدارس و سلامت آن ها در سطح اداری رابطه معنی داری در سطح 01/0= وجود دارد. بين سبک مديريت مدارس و سلامت آن ها در سطح فني رابطه معنی داری در سطح 01/0= وجود دارد. همچنين بررسی داده ها نشان داد که بين سبک رهبري و ميانگين نمرات مدارس در ابعاد پشتيبانی منابع و نفوذ مدير بر فرا دستان رابطه معنی داری در سطح 05/0=  تائيد نمی شود.

اصغر تقی نسب, محمدحسن پرداختچی, محمد قهرمانی
PDF

: پژوهش حاضر با روش توصيفي- پیمایشی به کشف و اولویت بندی نیاز های آموزشی مدرسان دانشکده صدا وسيما، در سال تحصيلي86- 1385 پرداخته است که د ر چهار گروه آموزشی ارتباطات ، هنر های رسانه ای ، مهندسی رسانه  و دروس عمومی و معارف اسلامی مشغول  به تدریس هستند.با استفاده از تکنیک دلفی وتکنیک تجزیه و تحلیل شغل به مجموعه ای از نیاز های مرتبط با رشد حرفه ای دست یافته شد و پس از پالایش و اولویت بندی آنها ، تعداد47 نیاز در سه حیطه برنامه ریزی درسی ، تدریس و ارزشیابی آموزشی مشخص گرديد. ابزار اندازه گیری ، پرسشنامه محقق ساخته می باشد که سوالات بسته پاسخ بوده و از طیف لیکرت پیروی می کند. مدرسان در پرسشنامه به دو سوال درباره هر یک از نیاز ها پاسخ دادند اول ضرورت یادگیری آن نیاز در حرفه مدرسی و دوم ارزیابی از وضعیت خود .در این تحقیق با الهام از الگوی نیاز سنجی کلاین به بررسی نیاز ها پرداخته شده است.جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه مدرسان دانشکده صدا وسیما درسال تحصیلی 86-85 می باشد که تعداد آنها75 نفر بوده است. با توجه به در دسترس بودن استادان و همکاری آنها تعداد70 پرسشنامه جمع آوری گردید.دراین تحقیق برای تعیین پایایی  ابزار اندازه گیری از ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید. آمار توصیفی نظیر فراوانی ، درصد گیری و میانگین به کاررفته است از تحلیل عامل برا ی دسته بندی نیازها در عوامل کوچکتر و نیز تایید اعتبار ابزار تحقیق استفاده شده و برای مقایسه اولویت های نیازهای آموزشی گروههای آموزشی ازتحلیل پارامتریک آزمون t وابسته و از تحلیل ناپارامتریک ویلکاکسون استفاده شده است. کلیه فعالیت های آماری این تحقیق در نرم افزار ( SPSS) انجام شده است.از نتایج نیاز سنجی می توان گفت که ، با توجه به نيازهاي مشترک بين گروه هاي آموزشي مورد اشاره، مدرسان دانشکده صدا وسیما دراین مقولات  نیاز به آموزش دارند:آشنایی با حیطه های طبقه بندی اهداف (شناختی ، عاطفی و روانی –حرکتی)، کاربرد روش گردش علمی در تدریس ، کاربرد روش نمایشی در تدریس ، آشنایی با فنون کارگاه آموزشی ، آموزش از راه دور، آشنایی با اینترنت ، آشنایی با ویژگی های روان شناختی دانشجویان ، مدیریت کلاس ، ارزشیابی پیشرفت تحصیلی و فنون ارزشیابی .

محمدعلی میرزابیگی, حسن فرهمندخواه
PDF
يكي از مراحل اساسي در طراحي و تنظيم برنامه‌هاي درسي انتخاب و سازماندهي محتوا است. مهم ‌ترين بخش از محتوا، مواد درسي مختلفي است كه در قالب موضوعات متعدد در كتاب هاي درسي جمع‌آوري و به دانش‌آموزان ارايه مي‌شود. از آنجا كه كتاب درسي در نظام آموزشي ما به شكل واحد براي كل كشور تدوين مي‌شود، در نتيجه از اهميت خاصي برخوردار است. اين پژوهش به بررسي میزان انطباق کتاب شیمی سال اول دبیرستان با اصول انتخاب وسازماندهي محتواي كتاب درسي تغيير يافته شيمي از ديدگاه دبيران شيمي استان تهران پرداخته است. جامعه آماري اين پژوهش كليه دبيران شيمي سال اول دبيرستان استان تهران به تعداد2203نفر مي‌باشد كه در سال تحصيلي 83-82 مشغول به تدريس بوده‌اند. حجم نمونه 327 واحد آماري (دبير) محاسبه شد و روش نمونه‌گيري خوشه‌اي طبقه‌بندي شده بوده است. اين پژوهش با توجه به هدف كاربردي و از لحاظ روش توصيفي مي‌باشد. براي گردآوري داده‌ها پرسشنامه‌اي حاوي 36 سؤال طراحي و ميان واحدهاي آماري نمونه توزيع شده است.به منظور تجزيه و تحليل داده‌ها از فنون آمار توصيفي (فراواني، درصد، ميانگين، انحراف استاندارد و نمودار) استفاده شد و آمار استنباطي به آزمون كااسكؤر(خي دو) اختصاص داشته است. نتايج بدست آمده بيانگر آن است كه محتواي كتاب متناسب با اهداف مصوب تهيه و تدوين گشته است و با توانايي ذهني، علايق و نيازهاي فراگيران پايه اول دبيرستان و موضوعات و نيازهاي مهم جامعه تناسب داشته است همچنین درسازماندهی محتوای کتاب شیمی سال اول اصول كلي انتخاب وسازماندهي محتوي (توالي، تداوم، وحدت) رعايت شده است.

 

محسن طالب زاده, آرش خیری خواه, فروغ دهقانی
PDF
سواد اطلاعاتی و بکارگیری آن یک معضل است در بین مولفان آموزشی در سراسر جهان. به تدریج در طول چندین سال گذشته علاقه در آموزش و فعالیت های اطلاعاتی در بین اعضای هیئت علمی دانشگاهها در حال رشد است. اعضای انستیتوهای آموزش عالی این تصور را دارند که بهترین استفاده فناوری اطلاعات در کارهای آموزشی و شکل های مختلف فناوری اطلاعات در آموزش و یادگیری فعالیت های تحقیقاتی می باشد در نتیجه یک نیاز فوری برای دانشگاهها برای تاسیس برخی از سیستم های حفاظتی آموزشی برای سواد اطلاعاتی در بین اعضای هیئت علمی وجود دارد. این مقاله قسمتی از رساله دکترا است که روی سیستم آموزش عالی ایران در ارتباط با برنامه های توسعه ای فناوری اطلاعات در بین اعضای هیئت علمی دانشگاه تمرکز دارد. هدف از این مقاله :تحلیل جایگاه موجود سواد اطلاعاتی اعضای هیئت علمی دانشگاههای ایران ، شناسایی چالش های برنامه های سواد اطلاعاتی و بررسی چشم اندازهای آینده برنامه های سواد اطلاعاتی در ارتباط با اسناد طرح چشم انداز 20 ساله دولت ایران است. داده های موجود بر پایه اطلاعات بدست آمده از بازبینی انتقادی برنامه های سواد اطلاعاتی در ساختار آموزش عالی و حرکت سواد اطلاعاتی در دانشگاههای ایرانی است
شیدا جهانی, شیخ عبدالمالک بن محمد اسماعیل
PDF