palette
ارزيابی روند تغييرات پوشش اراضی در شهرستان دامغان با استفاده از داده‌های سنجش‌ از دور

چکیده

   ارزيابی تغييرات پوشش اراضی برای دستيابی به اطلاعات صحيح و بهنگام از سکونت‌گاه‌های بشری و پديده­های مختلف زمينی، اساس برنامه‌ریزی‌های گوناگون است. فنّاوری سنجش ‌از دور ابزاری مناسب در بررسی تغييرات پديده‌های زمينی شناخته ‌شده است. هدف از اين مطالعه، بررسی روند تغييرات پوشش اراضی در شهرستان دامغان می­باشد. بدين منظور از تصاوير ماهواره­ لندست TM مربوط به سال­های 1986 و 2011 ميلادی و نقشه رقومی پوشش اراضی استفاده شده است. با استفاده از نقشه پوشش اراضی در منطقه مورد مطالعه 6 نوع پوشش سطحی کلی (جنگل، مرتع، زراعی، زمین بایر، نمکزار و زمين شهر) مشخص گرديد. پس از انجام تصحيحات هندسی و راديومتری بر تصاوير، با استفاده از روش Tessledcap و طبقه‌بندی نظارت شده به روش بيشينه احتمال و انجام پردازش پس از طبقه‌بندی، تغييرات واحدهای پوشش اراضی برای دوره­ی 25 ساله مورد مقايسه قرار گرفتند. دقت کلی و ضريب کاپا (9/0) به دست آمده برای هر دو تصوير جهت ارزيابی دقت قابل‌قبول بود. نتايج به دست آمده نشان می­دهد که وسعت اراضی زمين شهری، زراعی و باير افزايش و وسعت اراضی جنگلی، مراتع و نمکزارها در مقایسه دو تصویر کاهش ‌یافته است. در بين اين سطوح بيشترين افزايش مربوط به محدوده زمين شهری در حدود 59/9 درصد و بيشترين کاهش مربوط به پوشش جنگلی در حدود 48/16 درصد است. با توجه به يافته­های تحقيق بخش وسيعی از تغييرات در فاصله 25 سال مربوط به کاهش اراضی جنگلی و تبديل آن به مراتع و افزايش سطح زمين شهری از تبديل اراضی مرتعی به زمين شهری بوده است.

واژگان کلیدی
پوشش اراضی، زمين شهری، طبقه‌بندی نظارت ‌شده، لندست TM، دامغان.

منابع و مآخذ مقاله

-احمد‌پور، ا.، شکری، م.، سليمانی، ک. و قربانی، ج.، 1389. بررسی جوامع گياهی با استفاده از روش‌های سنجش ‌از دور (مطالعه موردی منطقه حفاظت‌شده گلول و سرانی) ، مجله علمی پژوهشی مرتع، سال 4، شماره 3، ص 359-348.

-آرخی، ص.، نيازی، ي. و ارزانی، ح.، 1390. مقایسه تکنیک‌های مختلف پایش تغییر کاربری اراضی / پوشش گیاهی با استفاده از GIS & RS، علوم محیطی، سال هشتم، شماره 3، صص 81-96.

-اولادی قاديکلايی، ج.، 1387. سنجش ‌از دور و تفسير تصاوير ماهواره‌ای، چاپ اول، دانشگاه مازندران (بابلسر)،835ص.

-زبردست، ل.، جعفری، ح.ر.، باده‌يان، ض. و عاشق معلا، م.، 1389. ارزيابی روند تغييرات پوشش اراضی منطقه حفاظت ‌شده ارسباران در فاصله زمانی 2002، 2006 و 2008 ميلادی با استفاده از تصاوير ماهواره-ای، پژوهش‌های محیط‌زیست، سال 1، شماره 1، صص 23-33.

-زبيری، م. و مجد، ع.ر.، 1385. آشنايی با فنون سنجش ‌از دور و کاربرد در منابع طبيعی (اطلاعات ماهواره‌ای، عکس‌های هوايی، فضايی)، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ ششم،318ص.

-سازمان هواشناسی کشور.، 1380. اقليم و گردشگری در استان سمنان.

-سوسنی، ج.، زبيری، م. و فقهی، ج.، 1388. کاربرد عکس‌های هوايی و تصاوير ماهواره‌ای در نماسازی تغييرات پوشش جنگل در زاگرس (مطالعه موردی: جنگل‌های منطقه کاکارضای استان لرستان) ، فصلنامه علمی و پژوهشی تحقيقات جنگل و صنوبر ايران، جلد 17، شماره 2، صص 237-249.

-علوی پناه، س.ک.، 1382. کاربرد سنجش ‌از دور در علوم زمين (علوم خاک)، چاپ سوم، انتشارات دانشگاه تهران،496ص.

-علوی پناه، س.ک.، 1388. اصول سنجش ‌از دور نوين و تفسير تصاوير ماهواره‌ای و عکس‌های هوايی، انتشارات دانشگاه تهران،798ص.

-عليها، م. و شکويی، م.، 1382. طرح شناخت مناطق اکولوژيک (تيپ‌های مرتعی منطقه سمنان)، چاپ اول، مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع،178ص.

-قربانی، م.، نظری سامانی، ع.ا.، کوهبانی، ح.ر.، اکبری، ف. و جلیلی پروانه، ز.، 1389. ارزيابی روند تغييرات کاربری اراضی حوزه آبخيز طالقان در دوره 1366 تا 1380، چهارمین کنگره بین المللی جغرافیدانان جهان اسلام.

-محمداسمائيل، ز.، 1389. پايش تغييرات کاربری اراضی کرج با استفاده از تکنيک سنجش ‌از دور، مجله پژوهش‌های خاک (علوم خاک و آب)، جلد 24، شماره 1، صص 81-88.

-De Jong, S.M. and van der Meer, F., 2004. Remote Sensing Image Analysis: Including the Spatial Domain: Including the Spatial Domain (v.5), Springer Science & Business Media.

-Koomen, E. and Stillwell, J., 2007. Modelling land-use change, Theories and methods, Modelling land-use change: progress and applications, Springer Verlag, p. 1-24.

-Lopez, E., Bocco, G., Mendoza, M., Velázquez, A. and Aguirre-Rivera, J.R., 2006. Peasant emigration and land-use change at the watershed level: A GIS-based approach in Central Mexico, Agricultural systems, v. 90(1), p. 62-78.

-Mas, J.F., Velázquez, A., Díaz-Gallegos, J.R., Mayorga-Saucedo, R., Alcántara, C., Bocco, G. and Pérez-Vega, A., 2004. Assessing land use/cover changes: a nationwide multidate spatial database for Mexico, International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, v. 5(4), p. 249-261.

-Mather, P. and Koch, M., 2011. Computer processing of remotely-sensed images: an introduction, John Wiley & Sons.

-Mather, P. and Tso, B., 2009. Classification methods for remotely sensed data, CRC press.

-Michener, W.K. and Houhoulis, P.F., 1997. Detection of vegetation changes associated with extensive flooding in a forested ecosystem, Photogrammetric Engineering and Remote Sensing, v. 63(12), p. 1363-1374.

-Ridd, M.K. and Liu, J., 1998. A comparison of four algorithms for change detection in an urban environment, Remote sensing of environment, v. 63(2), p. 95-100.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.