palette
کیفیت زندگی‌کاری و تبیین نقش پیش‌بینی‌کننده‌ مؤلفه‌های آن با توانمندسازی روان‌شناختی معلمان ابتدایی
محمدحسین فروغی نیا, هادی پورشافعی, احمد خامسان, جعفر خوشبختی

چکیده

اندیشه­های تازه و دگرگونی­های اساسی که در قلمرو مدیریت منابع انسانی پدید آمده، موجب شده تا راه برای بهره­گیری از توان تخصصی کارکنان میسر شود و توجه مدیران به کارکنان به­عنوان مهم­ترین سرمایه­ سازمان، معطوف گردیده است. این امر موجب طراحی و تدارک برنامه­های گسترده و متنوع جهت ارتقای توان تخصصی و حرفه­ای کارکنان، بالندگی، رضایت، دلبستگی و بهبود کیفیت زندگی­کاری آنان نیز شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کیفیت زندگی­کاری و تبیین نقش پیش­بینی­کننده­ مؤلفه­های آن با توانمندسازی روان­شناختی معلمان مدارس ابتدایی شهر بیرجند انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی- همبستگی و جامعه آماری پژوهش، کلیه­معلمان پایه­ چهارم و پنجم مدارس ابتدایی در سال تحصیلی 90-1391 بوده­اند. حجم نمونه با توجه به جدول کرجسی و مورگان، 188 نفر برآورد و به صورت تصادفی انتخاب گردید. ابزار گردآوری داده­ها دو پرسش­نامه­ کیفیت زندگی­کاری والتون (1973) و توانمندسازی روان­شناختی اسپریتزر (1995)، که اعتبار آن­ها به کمک آلفای کرونباخ به ترتیب 895/0 و 827/0 تعیین گردید. نتایج نشان داد وضعیت کیفیت زندگی­کاری و توانمندسازی روان­شناختی معلمان در سطحی بالاتر از میانگین بود. بین کیفیت زندگی­کاری و مؤلفه­های آن به­غیر از مؤلفه­ "فضای کلی زندگی" با توانمندسازی روان­شناختی رابطه­ معنی­داری وجود دارد. از بین مؤلفه­های کیفیت زندگی­کاری، به ترتیب اولویت "وابستگی اجتماعی زندگی­کاری"، " تأمین فرصت رشد و امنیت مداوم" و "توسعه­ قابلیت­های انسانی"، پیشی­بینی­کننده­های معنی­داری برای توانمندسازی روان­شناختی هستند. بین مؤلفه­های کیفیت زندگی­کاری و مؤلفه­های توانمندسازی روان­شناختی، معلمان مرد و زن در مجموع تفاوت معنی­داری وجود دارد.

واژگان کلیدی
کیفیت زندگی‌کاری، توانمندسازی روان‌شناختی، معلمان مدارس ابتدایی

منابع و مآخذ مقاله

ابطحی، س.، و عابسی. (1386). توانمندسازی کارکنان. کرج: مؤسسه‌ تحقیقات و آموزش مدیریت.

احمدی، پ.، صفری کهره، م.، و نعمتی، س. (1390). مدیریت توانمندسازی کارکنان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

اسمیت، ج. (1381). توانمندسازی کارکنان. ترجمه‌ سعید باقریان. تهران: خرم.

انصاری، م، رحمانی یوشانلوئی، ح، اسکویی، و، و حسینی، ا. (1390). شناسایی عوامل و طراحی مدل مفهومی توانمندسازی نیروی انسانی در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات (مطالعه موردی). مدیریت دولتی، 3(7)، 23-40.

ایزدی یزدان‌آبادی، ا.، و نوشه‌ور، ح. (1389). ویژگی‌های شغلی دبیران و رابطه‌ آن با توانمندسازی. فصلنامه‌ پژوهش مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین (ع)، 2(3)، 167- 187.

پرداختچی، م، احمدی، غ، و آرزومندی، ف. (1388). بررسی رابطه‌ بین کیفیت زندگی‌کاری و فرسودگی شغلی مدیران و معلمان مدارس شهرستان تاکستان. فصلنامه‌ی رهبری و مدیریت آموزشی، 3(3)، 25-50.

پرداختچی، م.، قهرمانی، م.، و گلدوست جویباری، ی. (1388). کیفیت زندگی‌کاری. تهران: به آوران.

تورانی، س، یزدی فیض‌آبادی، و، و گوهری، م. (1387). رابطه‌ جو توانمندسازی با ادراک کارکنان در بیمارستان‌های آموزشی کرمان. فصلنامه‌ پژوهشی مدیریت سلامت،ا (31)، 17-26.

خورسندی، م، جهانی، ف، رفیعی، م، و فرازی، ع. (1389). کیفیت زندگی‌کاری مرتبط با سلامتی کارکنان ستاد و بیمارستان‌های تابع دانشگاه علوم پزشکی اراک 1387. مجله‌ علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، 13(1)، .40-48.

داوودی، س. (1377). بررسی کیفیت زندگی‌کاری بر رضایت شغلی و حوادث شغلی در بین کارکنان عملیاتی شاغل در مجتمع فولاد مبارکه. پایان‌نامه‌ کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی تهران.

دولان، ش.، و شولر، د. (1375). مدیریت امور کارکنان و منابع انسانی. ترجمه‌ محمدعلی طوسی و محمد صائبی. تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.

سلیمانی، ن.، و مطهری، ا. (1388). رابطه‌ی توانمندسازی و تعهد شغلی مدیران در مدارس استان سمنان. دانش و پژوهش در علوم تربیتی- برنامه‌ریزی درسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان، 23، 101-122.

سیدعامری، م، محرم‌زاده، م، و قلیزاد، ل. (1388). وضعیت شاخص‌های توانمندسازی و ارتباط آن با عوامل فردی در بین مربیان اداره‌ی کل تربیت بدنی شهر ارومیه. مدیریت آموزشی، (2)، 21-34.

صیادی تورانلو، ح، جمالی، ر، و منصوری، ح. (1388). بررسی رابطه‌ بین کیفیت زندگی‌کاری و تعهدسازمانی: مطالعه‌ی موردی کارکنان آموزش و پرورش یزد. مجله‌ علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، 5(1)، 113-136.

ضیایی بیگدلی، م. (1388). بررسی نقش اجتماعی سازمان کار بر کیفیت زندگی‌کاری کارگران کارخانه‌های صنعتی (مطالعه‌ موردی استان آذربایجان شرقی). جامعه شناسی کاربردی، 21(37)، 105- 122.

عبدالهی، ب.، و نوه ابراهیم، ع. (1386). توانمندسازی کارکنان کلید طلایی مدیریت منابع انسانی. تهران: ویرایش.

عنایتی، ت، صالحی، م، و خوش‌باور رستمی، ر. (1389). بررسی کیفیت زندگی‌کاری کارکنان آموزش و پرورش. فصلنامه‌ تحقیقات مدیریت آموزشی، (3)، 159-175.

فرنیا، م.، و شجاعی، خ. (1388). بررسی رابطه‌ بین کیفیت زندگی‌کاری مدیران با بهره‌وری آنان در مدارس شهرستان سردشت در سال تحصیلی 1388-1387 علوم تربیتی، 2(5)، 161-184.

قلی‌فر، ا، حجازی، س، حسینی، س، و رضایی، ع. (1390). تحلیل عاملی تأییدی مؤلفه‌های لازم برای ارتقای توانمندی اعضای هیأت علمی دنشکده‌های کشاورزی ایران. فصلنامه‌ پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، (60)، 37- 58.

کامینگز، ت.، اورلی، ج، و کریستوفر،. (1375). توسعه‌ سازمان و تحول. ترجمه‌ عباس محمدزاده. تهران: مرکز انتشارات علمی دانشگاه آزاد اسلامی.

کفاشی، م.، و حاتمی نژاد، د. (1388). بررسی و تبیین عوامل مؤثر بر توانمندسازی کارکنان بخش درمان تأمین اجتماعی استان گلستان در سال 1388. فصلنامه‌ پژوهش اجتماعی، 2(5)، 64-95.

کینلا، د. (1383). توانمندسازی منابع انسانی. ترجمه‌ی مهدی ایران نژاد پاریزی و معصومعلی سلیمیان. تهران: ایران.

محمدی، ا، سرهنگی، ف،عبادی، ع، دانشمندی، م، رئیسی‌فر، ا، امیری، ف، و حاجی امینی، ز. (1390). ارتباط مشکلات روان‌شناختی با کیفیت زندگی‌کاری پرستاران بخش‌های مراقبت ویژه. مجله‌ پرستاری مراقبت ویژه، 4(3)، 135-140.

مورهد، گ.، و گریفین، ر. (1374). رفتارسازمانی. ترجمه‌ غلامرضامعمارزاده. تهران: مروارید.

موغلی، ع، حسن‌پور، ا، و حسن‌پور، م. (1388). بررسی ارتباط بین توانمندسازی و تعهدسازمانی کارکنان در مناطق نوزده‌گانه‌ی سازمان آموزش و پرورش شهر تهران. نشریه‌ی مدیریت دولتی، 1(2)، 119-132.

میرکمالی، س.، و نارنجی ثانی، ف. (1387). بررسی رابطه‌ی کیفیت زندگی‌کاری و رضایت شغلی بین اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های تهران و صنعتی شریف. فصلنامه‌ی پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، (48)، 71-101.

میرکمالی، س.، و ناستیزایی، ن. (1389). بررسی رابطه‌ی توانمندسازی روان‌شناختی با رضایت شغلی در پرسنل پرستاری. فصلنامه‌ دانشکده‌ی پرستاری و مامایی ارومیه، 8 (2)، 104-113.

نورشاهی، ن.، و سمیعی، ح.(1390). بررسی کیفیت زندگی‌کاری اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های دولتی ایران و ارائه راهکارهایی برای بهبود آن. فصلنامه‌ پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، (59)، 91-114.

یوسفی سعیدآبادی، ر، حسن‌زاده،ر، و اسماعیل تبار، ف. (1389). رابطه‌ رهبری خدمتگزار و کیفیت زندگی‌کاری کارکنان در سازمان بیمه خدمات درمانی تهران. فصلنامه‌ تحقیقات مدیریت آموزشی، (3)، 31-48.

Bangkoedphol, P. (2007). Relationships between Factors, quality of working life and job performance of professional nurses in private hospitals, A thesis submitted in partial Fulfillment of the requirements for the degree of master ofnursing management. Mahidol University.

Considine, G. & Callus,R.(2001)." The Quality of work life of Australian Employees the development of an index". AC/RRT Working paper 73. University of Sydney

Nelson, E. &Mona, E. (1997).The relationship between teacher empowerment and principal leadership styles .unpublished Doctoral dissertation, Pennsylvania state university.

Spreitzer, G. M. (1995)."Psychological empowerment in the workplace:Dimension. Measurement and validation". Academy of management Journal, 1372-1445.

Walton, R. E. (1973). "Quality of work life:What is it"?Sloan management review, Fall.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.