palette
تاثير سبك‌هاي تربيتي والدين بر انجام اعمال عبادي فرزندان
زهرا بیگدلی, طیبه ماهروزاده

چکیده

يكي از مهم­ترين نهادهاي اجتماعي، خانواده است که  تأثيري عميق بر تربيت معنوي و ديني فرزندان دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی شيوه فرزندپروري والدين و تأثير آن بر چگونگي انجام اعمال عبادي دانش‌آموزان دختر سوم راهنمايي است. پژوهش از نوع توصيفي–تفسيري است كه با استفاده از روش كمي و كيفي (آميخته) انجام شد. جامعه آماري پژوهش شامل، دانش‌آموزان دختر سال سوم راهنمايي شهر تهران و مادران آن‌ها است كه در بخش كمي پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي و در بخش كيفي به­روش نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شد. حجم نمونه در بخش كمي پژوهش 70 دانش‌آموز و در بخش كيفي 18 دانش‌آموز (دختر) و مادران آن‌ها بود كه در مجموع 36 نفر مي‌شدند. در بخش كمي با ارائه پرسش­نامه استاندارد شده بامريند به نوجوانان، سه شيوه فرزندپروري مقتدر، سهل‌گير و مستبد كه توسط والدين اعمال مي‌شود تعيين شد. در بخش كيفي پژوهش مصاحبه عميق انجام شد. يافته‌ها تجزيه و تحليل، مقايسه و نتيجه‌گيري شد. نتايج نشان داد كه تعداد نوجوانان داراي والدين سهل‌گير بيشتر از والدين مقتدر و مستبد بودند. هم­چنين نوجوانان داراي والدين مقتدر از نظر انجام عبادات در وضعيت مطلوب‌تري نسبت به نوجوانان داراي والدين مستبد و سهل‌گير بودند. بدين‌معنا كه رفتار و عملكرد درست والدين مقتدر توانسته الگوي خوبي براي فرزندان باشد. در ميان اعمال عبادي، تمامي نوجوانان در مرتبه نخست، به روزه‌هاي ماه رمضان، در مرتبه دوم، خواندن نماز و در مرتبه سوم به قرائت قرآن توجه داشتند. ايشان در انجام اعمال عبادي به جز تأثير خانواده بر تأثير معلمين درس مطالعات ديني، برنامه‌هاي مذهبي مدارس، دوستان و اقوام و مطالعه كتاب نيز اشاره نمودند.

واژگان کلیدی
خانواده، شيوه فرزندپروري، تربيت ديني، عبادت، دانش‌آموزان دختر سوم راهنمايي

منابع و مآخذ مقاله

استافورد، لورا؛ به یر، جری (1377). تعامل والدین و کودکان. مترجمان محمد دهگانپور و مهرداد خرازچی. تهران: انتشارات رشد.

اسعدی، سیدحسن (1386). نقش خانواده در آموزش نماز. مجموعه مقالات نماز و خانواده. شانزدهمین اجلاس سراسری نماز. ص 89-67.

برجعلی، احمد (1380). تحول شخصیت در نوجوان. انتشارات ورای دانش.

بهشتی، محمد و دیگران (1379). زیرنظر علیرضا اعرافی، آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن. جلد دوم، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).

تقی‌زاده طبسی، افسانه (1385). رابطه ویژگی‌های سخت روی با شیوه‌های فرزندپروری دانشجویان سال اول دانشگاه الزهرا. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه الزهرا.

خمینی، روح اله (بي تا). اسرار الصلاه. نشر آثار امام خمینی.

داودی، محمد (1383). سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت. (ج 2)، قم: انتشارات حوزه و دانشگاه.

دلشاد تهرانی، مصطفی (1377). سیری در تربیت اسلامی. چاپ سوم، مؤسسه نشر و پژوهشات ذکر.

رضایی، مریم (1375). بررسی رابطه شیوه‌های فرزندپروری مادران، سهل‌گیر، مقتدر، استبدادی، و بلوغ اجتماعی دانش‌آموزان اول، دوم، سوم راهنمایی منطقه 6 تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه الزهرا.

زند وکیلی، مهدی (1379). خانواده نقش و عملکرد آن در تربیت دینی. ششمین مجمع علمی جایگاه تربیت، تربیت دینی روانشناسی تربیتی کودکان و نوجوانان. وزارت آموزش و پرورش.

شريعتمداري، علي (1374). روانشناسي تربيتي. چاپ هشتم، تهران: انتشارات اميركبير.

شریفی، حسن پاشا (1379). چگونگی شکل‌گیری نگرش دانش‌آموزان. مجموعه مقالات سمپوزیوم جایگاه تربیت در آموزش و پرورش دوره ابتدایی.

طوسی، خواجه نصیرالدین (1336). اخلاق ناصری. به تنقیح و تصحیح مجتبی مینوی و علیرضا حیدری، تهران: چاپخانه زر.

قلی‌زاده برهانی، پاله (1385). بررسی تأثیر خانواده و کتاب‌های درس دینی بر هویت دینی دختران دوره پیش دانشگاهی تبریز. دانشگاه الزهرا کارشناسی.

کدیور، پروین (1379). روانشناسی تربیتی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).

ماسن و همکاران (1384). رشد شخصیت کودکان. ترجمه مهشید یاسایی، تهران: نشر مرکز.

محمدی، حسن (1378). علل نمازگریزی و نقش رسانه در گسترش نماز. قم مرکز پژوهش‌های اسلامی.

ملک مکان، مراد (1378). بررسی رابطه نگرش مادر نسبت به شیوه‌های فرزندپروری با یادگیری خودتنظیمی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان راهنمایی آباده. پایان‌نامه کارشناسی ارشد تربیت معلم.

طبرسي، فضل بن حسن (1339). مجمع‌البيان في تفسير القرآن. وقف علي تصحيحه و تحقيقه و التعليق عليه هاشم الرسولي المحلاتي. بروت: دار احياء التراث العربي.

Baumrind,D.(1967). Child are Practices anteceding three pattern of preschool behavior. Genetic Pesychologhy Monographs.

Goldman, Ronald (1964). Religious Thinking from childood to A dolescence. London, Routledge and kegan paul.

Hammudah, Abd a l Ali (1977). The Family Structure in Islamic. American Frust Publication.

Harris, Judith R. (1998). The Nurture Assumtion: Why children Tun out the way they Do. New York Times.

Kushner, Harolds (1971). When chilren ask About God. A Guide for parents who Dont Always Have All the Answer. New York, Schocken Books.

Maccoby, EE and Martin, JA (1983). Socialization in the context of the the family: parent-child intergction. 4th edition , New York wiley.

Mckay M. (2006). Parenting Practices in emerging adulthood: Development of a new measure. Thesis, Brigham young university.

Rousseau, J.J. (1762). Emil ou De education.

Santrock, J.W. (2007). A topical approach to life - span development. Third Ed. New York: Mc Graw-Hil.

Tibawi, A.L. (1979). Islamic Education. London, Headley Brothers.

White, F., Hayes, B. & Livesey, D. (2005). Developmental Psychology: From Infancy to Adulthood. NSW: pearson Education Australia.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.