palette
شناسایی الگوی رهبری آموزشی مدیران مدارس (مطالعه موردی: دوره اول ابتدایی شهر تهران)

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد، مولفه­ها و شاخص­های رهبری آموزشی مدیران مدارس دوره اول ابتدایی شهر تهران انجام شده است چرا که رهبری یک عامل کلیدی برای بهبود عملکرد سازمان است و موفقیت یا شکست سازمان وابسته به اثربخشی رهبری در تمام سطوح است.

مواد و روش­ها: پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر داده­ها کیفی مبتنی بر روش داده بنیاد و از نظر ماهیت اجرا، توصیفی است. جامعه آماری پژوهش، خبرگان و متخصصان حوزه رهبری آموزشی و اساتید دانشگاهی دارای سوابق پژوهشی و عملیاتی مرتبط با موضوع رهبری آموزشی (شامل کلیه مطلعین کلیدی در حوزه رهبری آموزشی، مدیران ارشد آموزش و پرورش و صاحبان آثار علمی(کتب، مقاله و ...) در حوزه رهبری آموزشی) بودند که از طریق نمونه گیری هدفمند و به روش گلوله برفی تعداد 18 نفر برای مصاحبه انتخاب شد. ابزار جمع آوری داده های مورد نیاز مصاحبه نیمه ساختاریافته بود و سپس فن دلفی و بارش مغزی نیز انجام شد. پس از انجام مصاحبه، اجرای فن دلفی و بارش مغزی اطلاعات بدست آمده جمع بندی شد و سپس به کمک نظریه داده بنیاد اقدام به مقوله بندی و کدگذاری مفاهیم شد و الگوی نهایی بدست آمد. برای تحلیل داده‌های کیفی از روش کدگذاری باز، تولید مفاهیم اولیه، تولید مقوله‌های عمده، کدگذاری محوری و ارتباط بین مقوله­ها، کدگذاری انتخابی استفاده شد. برای تعیین اعتبار درونی یافته­ها، از تطبیق داده­ها با مطالعه مبانی نظری و پیشینه پژوهش، مصاحبه با افراد کانونی و اخذ نظرات و رهنمودهای گروهی از خبرگان استفاده شد و قبل از کدگذاری، بررسی نهایی به عمل آمد. به منظور تعیین اعتبار بیرونی یافته­ها از تکنیک­های حصول اشباع نظری، استفاده از رویه­هاي ویژه کدگذاری و تحلیل نمادها و نشانه ها و توصیف غنی داده­ها، بهره گرفته شد. به منظور تعیین روايي یافته­ها نیز از تکنیک­های جمع­آوری داده­ها از منابع متعدد، تحلیل موارد منفی و انعطاف روش استفاده شد که همگی بیانگر اعتبار و روایی مناسب یافته­های پژوهش بودند.

بحث و نتیجه گیری: نتایج بدست آمده نشان داد الگوی ارائه الگوی رهبری آموزشی مدیران مدارس دوره اول ابتدایی شهر تهران دارای 248 شاخص، 39 مولفه و 5 بعد است. ابعاد و مولفه­های بدست آمده عبارتند از: بعد اعتقادی(شامل مولفه­های ارزشی، تجسم گرایی، جامعیت، تعمق و انعطاف پذیری)، بعد ساختار کار و محیط(شامل مولفه­های ارزیابی آموزشی، نظارت آموزشی، مدیریت بر فرایند یاددهی- یادگیری، رشد و توسعه حرفه­ای، گفتمان آموزشی و مدل­سازی)، بعد سبک رهبری(شامل مولفه­های اداری/مدیریتی، مشارکتی، تحولی، توزیعی، تعاملی، آزادمنشانه، هیجانی، آموزش مدار، اخلاقی و اقتضایی)، بعد توانایی سازمانی و کاری رهبر(شامل مولفه­های تعیین جهت، تجزیه و تحلیل و قضاوت، مدیریت بهبود، توانایی سازمانی، فرهنگ سازمانی، جو سازمانی، ارتباطات اثربخش، اقتدار حکمتی) و بعد ویژگی­های شخصی، عقلی و عاطفی رهبری(شامل مولفه­های نفوذ، بصیرت، چالش­پذیری، الهام بخشی، روحیه بخشی، مصمم بودن، حساسیت، تفکر واگرا، علایق و انگیزه­های شخصی و ارزش مداری) است. پس مصاحبه با خبرگان 224 شاخص، 33 مولفه و 4 بعد شناسایی شد که با اجرای فن دلفی و بارش مغزی در قالب کدگذاری انتخابی تعدادی شاخص، مولفه و بعد حذف، اصلاح و اضافه شد که نهایتاً تعداد 248 شاخص، ذیل 39 مولفه و 5 بعد دسته بندی شدند. بنابراین نتایج بدست آمده حکایت از آن دارد که ارائه الگوی رهبری آموزشی متناسب با ویژگیهای خاص مدارس ابتدایی شهر تهران ضروری است و عملیاتی نمودن آن در سطح مدارس ابتدایی نیازمند حمایت همه جانبه مسئولان و تصمیم گیرندگان آموزش و پرورش می باشد.

واژگان کلیدی
مدارس دوره ابتدایی، رهبری، رهبری آموزشی، مدیران مدارس

منابع و مآخذ مقاله

Abdullah, J. B., & Md Kassim, J. (2011), Instructional Leadership and Attitude towards Organizational Change among Secondary Schools Principal in Pahang, Malaysia. Procedia- Social and Behavioral Sciences Journal, 15, 3304-3309.

Afjei, ali akbar., Khosropanah, abdolhosein., Baneshi, ebadollah (2014), Planning a Comprehensive Pattern of Leadership for Organizational Effectiveness (Based on Iranian- Islamic Development Pattern), Iranian Journal of Management in the Islamic Univercity, 3(7), 95-114.

Association of Christian Schools International (2014), The Christian School Leadership Framework, ACSI.

Azeiteiro, U. M., Bacelar-Nicolau, P., Caetano, F. J. P., & Caeiro, S. (2014) Education for sustainable development through e-learning in higher education: experiences from Portugal, Journal of Cleaner Production, 11(2), 226.

Bush, T. & Glover, D. (2002) School Leadership: Concepts and Evidence, Nottingham, NCSL.

Bush, T. (2008) From Management to Leadership: Semantic or Meaningful Change? Educational Management, Administration and Leadership, 36(2), 271–288.

Bush, T. (2013), Instructional Leadership and Leadership for Learning: Global and South African Perspectives, Education as Change, 17(S1), S5–S20.

Bush, T., and D. Glover (2003), School Leadership: Concepts and Evidence, Nottingham, National College for School Leadership.

Bush, T., and D. Glover (2012), Distributed Leadership in Action: Leading High Performing

Leadership Teams in English Schools, School Leadership & Management, 32(1), 21–36.

Bush, T., Coleman, M. and Si, X. (1999), Managing secondary schools in Chin, Compare, 28(2), 183-96.

Bush, Tony. Glover, Derek (2014), School leadership models: what do we know? School Leadership & Management: Formerly School Organization, 34(5), 553-571

Day, Christopher. Sammons, Pamela (2016), Successful school leadership, Education Development Trust, The University of Nottingham.

Duckett, H. & Macfarlane, E (2003), Emotional Intelligence and Transformational Leadership in Retailing, Leadership & Organization Development Journal, 24, 309-317.

Ekrami, Mahmood. (2003), Educational Leadership in Iranian Public Universities, IRPHE, 9(3), 49-86.

Ellahi, Nasrin. (2011). Designing an effective education model in nursing: A qualitative-grounded theory study. Specialized doctoral dissertation, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University.

Gholamzadeh, Dariush (2013). Leadership: Drawing Lessons from Organizational Context, Tehran, Termeh Publications.

Goodman. J.K, & Malkoc, J. (2012) Choosing here and now versus there and later: the moderating role of psychological distance on assortment size preferences, J. Consum. Res, 39 (4), 751–768.

Herbest, Joel David. (2003), Organizational servant leadership and its relationship to secondary school effectiveness, Doctoral Dissertation, Florida Atlantic.

Hersey, Paul & Blanchard, Kenneth & Dewey, Johnson (2006), Management of organizational behavior, 6th Ed, Euglewood Cliffs. N.J. Prentice-Hall. P.91.

Ho, C. K., Ke, W., & Liu, H. (2014), Choice decision of e-learning system: Implications from construal level theory, Information & Management, 10(61), 223-227.

Kuchinke, PK. (1999), Leadership and culture, Human resource development quarterly, 10, 42-51.

Leithwood, K., D. Jantzi, and R. Steinbach (1999), Changing Leadership for Changing Times, Buckingham, Open University Press.

Lineburg, P. N. (2010), The Influence of the Instructional Leadership of Principals on Change in Teachers’ Instructional Practices, Doctoral dissertation, the Virginia Polytechnic Institute and State University.

Los Angeles Unified School District (2016), LAUSD School Leadership Framewor, LAUSD Professional Learning and Leadership Development Branch.

Lucier, Robert., Acura, Christopher (2012), Effective Leadership, Translated by Ali Akbar Farhangi, Morteza Rafi Jahan Dide, Tehran, Khojasteh Publications.

Marzoghi, Rahmatallah., Tokrzadeh, Jafar., Peyravinezhad, Zeynab (2016), Developing and Accrediating An Islamic Spiritual Leadership Framework in Organization from the Perspective of Nahj-al-Balaghe, Quarterly Jouvnal of Nahjolbalagha, 3(12), 43-70.

MirKamaly, Seyed Mohammad (2015), Philosophy of Management, Tehran, Yastroon Publishing.

MirKamaly, Seyed Mohammad (2018), Educational Leadership and Management, Tehran, Yastroon Publishing.

Moghimi, Seyed Mohammad (2014), Principles of organization and management, Tehran, Rah Dan Publishing.

Ontario Principals Council (2014), Preparing Principals & Developing School Leadership Associations for the 21st Century, Exemplary Leadership in Public Education. Ontario Principals Council.

Pennsylvania Department of Education (2014), Framework for Leadership, Pennsylvania Department of Education, 2014.

Rezaian, Ali (2009), Fundamentals of Organization and Management, Tehran, University of Humanities Textbooks.

Root, Edward. L. et al. (2005), Maryland Instructional Leadership Framework, Maryland State Department of Education. Baltimore, Maryland.

Sa'atchi, Mahmood., Azizpour Shoobie, Ali Akbar (2005), Designing a Model for Effective Academic Leadership, Biannual Peer Review Journal of Busieness Strategies, 3 (1), 1-18.

Scott, Geoff. (2015), School Leadership Capability Framework, State of NSW, Department of Education and Training- Professional Learning and Leadership Development Directorate.

Strang, S. E & Kkuhnert, K. W. (2009), Personality and leadership Developmental Levels as predictors of leader performance, The leadership quarterly, 20(3), 421-433.

Tng, Cheong Sing. (2009), An Educational Leadership Framework Based on Traditional and Contemporary Leadership Theories, E-Leader Kuala Lumpur, 2009.

Trope, Y., Liberman, N., & Rim, S. (2011), Prediction: A Construal-Level Theory Perspective, In Predictions in the Brain, Using Our Past to Generate a Future Oxford University Press.

Waters, Tim. Cameron, Greg (2012), The Balanced leadership framework: connecting vision with action, Mid-continent Research for Education and Learning (McREL).

Winston, B. E., & Patterson, K. (2006), An integrative definition of leadership, International journal leadership studies, 11(2), 6-40.

Yukl, G. A. (2002), Leadership in Organizations, 5th ed, Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.